Type de document : Research Paper

Auteur

• Mohamed El Edrissi Reyahi

Doctorant en Littératures Francophones et Comparées Université Abdelmalek Essaâdi, Tétouan, Maroc.

Résumé

Confronté à l’enfermement, à la violence et à la dépossession, le sujet écrivant ne dispose plus d’un corps transparent au langage. Celui-ci devient au contraire le lieu même où la parole se négocie, se fragilise ou se défait parfois. Le corps n’est donc pas seulement ce qui est dit : il devient le lieu d’où l’écriture peut encore surgir, entre vulnérabilité et maintien de la parole. Les écrits d’Abdellatif Laâbi apparaissent ainsi comme un espace de résistance, au sein duquel le souffle, la mémoire et le rythme permettent au sujet de maintenir sa présence au monde. La poésie devient alors un espace de persistance du vivant, opposant à la violence une parole incarnée et vigilante. Cependant, les études consacrées à l’œuvre laâbienne ont largement privilégié l’angle de l’engagement politique et la valeur testimoniale des textes liés à l’épreuve de l’enfermement. Si ces approches ont mis en lumière la portée historique et idéologique de l'œuvre, elles ont plus rarement interrogé le corps comme condition même de l’énonciation éthique et poétique.

Mots clés

• corps
• rupture
• rythme
• souffle
• résistance

Sujets principaux

• Francophonie

Titre d’article [Persian]

بدن نویسنده به عنوان فضای مقاومت در آثار عبدالطیف لعبی

Auteur [Persian]

• محمد الادریسی الریاحی

دانشجوی دکترای ادبیات فرانسه زبان و تطبیقی، دانشگاه عبدالمالک اسعدی، تطوان، مراکش.

Résumé [Persian]

در مواجهه با زندان، خشونت و سلب مالکیت، سوژهٔ نویسنده دیگر بدنی شفاف نسبت به زبان در اختیار ندارد. بدن، برعکس، به همان جایگاهی بدل می‌شود که در آن گفتار شکل می‌گیرد، شکننده می‌شود و گاه از هم می‌پاشد. بنابراین بدن صرفاً آنچه گفته می‌شود نیست، بلکه جایگاه شکننده‌ای است که از دل آن نوشتار هنوز می‌تواند پدید آید؛ در تنشی دائمی میان عیان‌شدنِ آسیب‌پذیری و حفظِ گفتار.

آثار عبداللطیف لَعّبی بدین‌سان به‌مثابه فضایی برای مقاومت جلوه می‌کنند؛ فضایی که در آن نفس، حافظه و ریتم به سوژه امکان می‌دهند حضور خود را در جهان حفظ کند. شعر در این معنا به عرصه‌ای برای تداوم حیات بدل می‌شود و در برابر خشونت، گفتاری مجسم و هوشیار قرار می‌دهد. با این حال، پژوهش‌های اختصاص‌یافته به آثار لَعّبی عمدتاً بر بُعد تعهد سیاسی و ارزش گواهانهٔ متن‌های مرتبط با تجربهٔ زندان تمرکز داشته‌اند. اگرچه این رویکردها بُعد تاریخی و ایدئولوژیک اثر را روشن ساخته‌اند، اما کمتر به بدن به‌مثابه شرط بنیادینِ اِنشا و بیانِ اخلاقی و شعری پرداخته‌اند.

Mots clés [Persian]

• بدن
• گسست
• ریتم
• نفس
• مقاومت