Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 جنبۀ دستوری قیدهای زمان در زبان فرانسه و تحقق آنها در ترجمه به فارسی L’aspect grammatical des adverbes temporels en français et leur concrétisation en traduction persane 1 20 22128 10.22034/rllfut.2026.69026.1518 FR ًAli ABBASSI Professeur, Département de langue et littérature françaises, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran. Sarah SHARIFI ِDoctorante, Département de Langue et Littérature Française, Faculté des Lettres et des Sciences humaines, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran 0009-0005-0590-5858 Journal Article 2025 09 06 رابطه بین زمان و جنبه لزوماً مبتنی بر اصول زبان‌شناسی هر زبان است. در زبان فرانسه، این رابطه به لطف شفاف‌سازی‌ها و دسته‌بندی‌های دستوری بسیار دقیق است. با این حال، این دقت می‌تواند در عمل ترجمه خدشه‌دار شود، چرا که قوانین دستوری در دو زبانِ بسیار متفاوت کاملاً یکسان نیستند. انتقال دقیق معنای زمانی به جنبۀ کلمۀ انتخاب شده توسط مترجم بستگی دارد. چالش ایجادشده بر اساس این سوال اصلی است: چگونه می‌توانیم ارزش‌های مربوط به جنبۀ قیدهای زمانی را در زبان فرانسه تشخیص دهیم؟ و به عنوان سوال فرعی، آیا قیدهای زمانی فارسی همان ارزش‌های مربوط به جنبه نزد معادل‌های فرانسوی خود را دارند یا خیر؟ برای پاسخ به این سوالات، به توضیحات زبان‌شناسی متوسل می‌شویم که جنبه‌های دسته‌بندی شدۀ قیدها را در جهت شناسایی زمان مربوطه روشن می‌کنند. سپس، یک مطالعه مقابله‌ای به ما کمک می‌کند تا جنبۀ قیدهای زمانی را در زبان فرانسه با ترجمه‌های فارسی آنها مقایسه کنیم. تجزیه و تحلیل‌های ما بر اساس قوانین دستوری ارائه شده در کتاب «دستور زبان بزرگ فرانسه» است. در نتیجه، انسجام معنایی اغلب تضمین‌کننده‌ی دیدگاه‌های زبان‌شناسی است و از دست رفتگی بخشی از معنا بر نحوۀ انتقال جنبۀ قیدی تأثیر می‌گذارد. Le rapport entre le temps et l’aspect s’est nécessairement basé sur les repères linguistiques de chaque langue. Selon la langue française, ce rapport est bien précis grâce aux clarifications et catégorisations grammaticales. Or, cette précision pourra être ternie dans l’acte de traduction, car les règles grammaticales ne sont pas tout à fait identiques au sein des deux langues bien différentes. La transmission exacte du sens temporel dépend de l’aspect du mot choisi par le traducteur. Notre problématique repose sur cette question principale : comment peut-on distinguer les valeurs aspectuelles des adverbes temporels en français ? En tant que question secondaire nous nous demandons si les adverbes temporels persans possèdent les mêmes valeurs aspectuelles de leurs équivalents en français. Pour répondre à ces questions nous allons recourir aux explications linguistiques qui clarifient les catégories aspectuelles destinées à préciser le temps. Ensuite, une étude contrastive nous aide à comparer l’aspect des adverbes temporels en français avec leurs traductions persanes. Nos analyses s’appuient sur les règles syntaxiques françaises présentées dans La grande grammaire du français. Pour conclure, la cohérence sémantique garantit souvent les points de vue linguistiques et la perte d’une partie du sens affecte la transmission de l’aspect adverbial.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22128_2bd09c0344734285318943ad350a6090.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 ازدواج عاشقانه و ذهنیت‌ها در چند متن ادبی فرانسوی‌ زبان Mariage d’amour et mentalités dans les textes littéraires 21 34 22121 10.22034/rllfut.2026.57610.1406 FR Fadil ABDEL NSANGOU Doctorant au Département de langue française, Université de Dschang, Dschang, Cameroun. Journal Article 2023 07 18 مقاله حاضر نشان می‌دهد که عشق، برخلاف نگاه سنتی به جهان، گرهگاه اصلی ازدواج را تشکیل می‌دهد. این خوانش از منظر باستان‌شناسی هنرها و ادبیات صورت می‌گیرد، رویکردی که بر اساس آن هر اثر هنری، به‌ویژه تولیدات ادبی، جایگاه بقایای مادی یا غیرمادی یک گروه انسانی مشخص است که می‌تواند جهان‌بینی‌های نهفته در شیوه‌های کنش و منش‌های قابل مشاهده در بازه زمانی طولانی را آشکار سازد. تحلیل ما بیان‌های عشق را که میان شوک عاشقانه، آرمانی‌سازی، تعهد و باور قرار دارند، روشن می‌سازد. در کاوشی دیگر، نشان می‌دهیم که این جلوه‌های عاطفی، نگرش‌های شخصیت‎‌ها را آشکار می‌سازند، همچون طرد سنت‌گرایی، گسست از هنجارهای اجتماعی و از این رو فردگرایی‌ای که بر ذهنیت استقلال‌‎گرا متمرکز است. این نگرش‌ها از طریق جستوجوی دگرگونی اجتماعی تغذیه می‌شوند که آزادی در ازدواج، لازمه آن است. La présente contribution montre que l’amour représente le nœud du mariage, contrairement à la vision traditionnelle du monde qui l’efface au profit de la raison. Cette lecture se fait sous le prisme de l’archéologie des arts et des lettres, une démarche selon laquelle toute œuvre artistique, en particulier les productions littéraires, est un site de vestiges matérielles ou immatérielles d’un groupe humain précis, susceptibles de révéler ses visions du monde sous-jacentes à des arts de faire, des manières d’être bien observables dans la longue durée. Notre analyse met en lumière les expressions de l’amour comprises entre le choc amoureux, l’idéalisation, l’engagement et la conviction. Par une autre exploration, nous montrons que ces manifestations de l’affect révèlent les attitudes des personnages, à l’instar du rejet du traditionalisme, de la rupture avec les codes sociaux, d’où l’individualisme polarisé sur une mentalité d’indépendance. Celles-ci sont alimentées par la quête du changement social dont la liberté nuptiale est un corollaire.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22121_16497937ad18d52d32bc13122c6ada63.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 شر و بدی، سبب خلق سوژه های مختلف در شعر "به خواننده" شارل بودلرتحلیل نشانه –معناشناختی Le mal, moteur de création de différents sujets dans le poème Au Lecteur de Charles Baudelaire : une analyse sémiotique 35 52 22133 10.22034/rllfut.2026.71433.1536 FR Marzieh ATHARI NIKAZM Maître de conférences, Département de langue et littérature françaises Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran. Bita Abdollahi Doctorante en langue et littérature françaises Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran. Journal Article 2026 02 05 شعر به خواننده اثر شارل بودلر، به شکل روایت، درون مایه بنیادین مفهوم " شر" را در مجموعه شعری گل های شر ارائه می دهد و اصل حاکم بر آن را بازنمائی می کند. در این شعر، مزیت ارائه احساس شر بر این واقعیت استوار است که خواننده را به درک جهان و تجربه از طریق رویکردی اساسا زیباشناختی سوق می دهد. بازنمائی احساسات مرتبط با شر به تدریج تحت تاثیر نیروهای تاریک روح انسان قرار می گیرد. شارل بودلر در مقابل چشمان خواننده، با ارائه تصویری آینه گون، ماهیت پیچیده ی شر را به مثابه حاصل فردیت خود و جامعه ی قرن نوزدهم که در آن زیسته، ترسیم می کند. تقابل میان میل به پاکی وکشش به ورطه سقوط، پویائی شاعرانه ای را خلق می کند که بازتابی از کشمکش (تعارض) درونی شاعر است. هدف ما از مطالعه این اثر رمزگشائی زبان شاعرانه شاعر است، زبانی که امکان تجربه این واقعیت را برای خواننده فراهم می آورد و حقیقت را از طریق عناصر زبانی و نمادین آشکار می سازد. ما برای تحلیل این شعر از رویکرد نشانه-معنا شناسی استفاده کرده ایم. در واقع با واکاوی و بررسی سوژه های مختلف، به چگونگی واقعیتِ وجود انسان پی خواهیم برد که در آن ملال و شر به عناصر اصلی و مرکزی این واقعیت پنهان شده در پس عادت های روزمره مبدل شده اند. Le poème "Au Lecteur" joue un rôle épisodique, en ce qu’il fournit la matière première du sens du Mal dans les « Fleurs du mal » et en évoque le principe fondateur. Dans ce poème le fait de privilégier la sensation du sentiment du mal conduit le lecteur à appréhender le monde et l’expérience à travers une approche essentiellement esthétique. L’évocation des émotions liée au Mal y est progressivement dominée par les forces obscures de l’âme humaine. Sous les yeux du lecteur, son image en miroir, Baudelaire décrit la nature complexe du mal qui est le résultat de son individualité et de la société du XIXème siècle dans laquelle il était enraciné et le contraste entre désir de pureté et attraction de l’abîme crée une dynamique poétique et reflète le conflit intérieur du poète. En adoptant une approche sémiotique, notre étude vise à décoder le langage poétique du poète qui nous faire éprouver ces expériences et dévoiler la réalité à travers les éléments linguistiques et symboliques. En analysant les différents sujets, nous découvrons comment le poète nous apprend la vérité de l’être humain chez qui l'ennui et le mal deviennent des éléments centraux d’une réalité masquée par ses habitudes.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22133_084cbed7f5c19e496844b0f0d8f09ff8.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 23 بررسی نگرش دانشجویان روان‌رنجور نسبت به ابزارهای هوش مصنوعی Étude des attitudes des étudiants à tendance de neuroticisme face aux outils d'intelligence artificielle en FLE : cas des étudiants de l’université de Tabriz 53 72 22131 10.22034/rllfut.2026.70602.1526 FR Marzieh BALIGHI Maître de conférences, Département d'études françaises, Faculté de littérature persane et de langues étrangères, Université de Tabriz, Tabriz, Iran. Zahra Imani Étudiante en master en didactique du français, Département de langue et littérature françaises, Faculté de littérature persane et de langues étrangères, Université de Tabriz, Tabriz, Iran. Journal Article 2025 12 08 — امروزه، هوش مصنوعی به طور گسترده در جنبه‌های مختلف یادگیری زبان خارجی ادغام شده است. از زمان انتشار Chat GPT در سال ۲۰۲۰، چت‌بات‌ها به ابزار کمک آموزشی محبوبی برای زبان‌آموزان تبدیل شده‌اند. با این حال، عوامل روانشناختی بسیاری می‌توانند بر استفاده از این ابزارها تأثیر بگذارند. این مطالعه به طور خاص بر نقش روان‌رنجوری، به عنوان یک ویژگی روانشناختی و شخصیتی مرتبط با اضطراب و حساسیت عاطفی، در استفاده از چت‌بات‌ها توسط دانشجویانی که زبان فرانسه را به عنوان زبان خارجی مطالعه می‌کنند، تمرکز دارد. مطالعه کمی ما بر اساس تجزیه و تحلیل پرسشنامه‌هایی است که توسط ۳۰ دانشجوی سال سوم کارشناسی زبان و ادبیات فرانسه در دانشگاه تبریز تکمیل شده اند. نتایج، ارتباط مثبتی بین روان‌رنجوری و استفاده از چت‌بات‌ها را نشان می‌دهد. دانشجویان روان رنجور‌تر، بیشتر از این ابزارها برای بهبود واژگان، مرور دستور زبان، تمرین نوشتار و صحبت کردن استفاده می‌کنند. این استفاده مکرر همچنین نشان می‌دهد که این دانشجویان، چت‌بات‌ها را به عنوان یار حمایتی می‌دانند که قادر به کاهش اضطراب آن ها و تشویقشان به مشارکت فعال است. این تحقیق، پتانسیل و محدودیت‌های چت‌بات‌ها را در یادگیری زبان فرانسه برجسته می‌کند. در حالی که کمک آنها به ویژه برای زبان‌آموزان روان رنجور ارزشمند است، استفاده بیش از حد می‌تواند مانع ارتباط واقعی زبان آموزان شود. بنابراین، یافته‌های این تحقیق نیاز به رویکردهای آموزشی متعادل را که در آن هوش مصنوعی مکمل تعامل انسانی است، اما به طور کامل جایگزین آن نمی‌شود، برجسته می‌کند. Aujourd’hui, l’intelligence artificielle s’intègre largement dans diverses dimensions de l’apprentissage des langues étrangères. Depuis la diffusion de Chat GPT en 2020, les agents conversationnels sont devenus des partenaires pédagogiques populaires auprès des apprenants de langues. Cependant, de nombreux facteurs psychologiques peuvent influencer l’usage de ces outils. La présente étude s’intéresse spécifiquement au rôle du névrotisme, une caractéristique psychologique associée à l’anxiété, à la sensibilité émotionnelle et à une tendance à réagir plus intensément aux situations stressantes, dans l’utilisation des agents conversationnels par les étudiants universitaires en FLE. Notre étude quantitative repose sur l’analyse des questionnaires remplis par 30 étudiants en troisième année de licence en Langue et littérature Françaises l’Université de Tabriz. Les résultats révèlent une association positive entre le névrotisme et l’usage des agents conversationnels. Les étudiants ayant une tendance au névrotisme utilisent ces outils plus fréquemment pour améliorer leur vocabulaire, réviser leur grammaire, pratiquer l’écriture et s’exercer à l’oral. Ce recours fréquent indique également que ces étudiants perçoivent les chatbots comme des partenaires encourageants, capables de réduire leur anxiété et de favoriser une participation active. Cette recherche met en évidence à la fois le potentiel et les limites des agents conversationnels dans l’apprentissage du FLE. Si leur assistance est particulièrement précieuse pour les apprenants anxieux, une utilisation excessive pourrait entraver la communication authentique. Ces résultats soulignent donc la nécessité d’adopter des approches pédagogiques équilibrées, où l’IA complète, mais ne remplace pas entièrement, l’interaction humaine.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22131_4506edc0f5e2a69eed13713ec2247150.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 23 بدن نویسنده به عنوان فضای مقاومت در آثار عبدالطیف لعبی Le corps écrivant comme espace de résistance chez Abdellatif Laâbi 73 90 22125 10.22034/rllfut.2026.70813.1528 FR Mohamed El Edrissi Reyahi Doctorant en Littératures Francophones et Comparées Université Abdelmalek Essaâdi, Tétouan, Maroc. Journal Article 2025 12 19 در مواجهه با زندان، خشونت و سلب مالکیت، سوژهٔ نویسنده دیگر بدنی شفاف نسبت به زبان در اختیار ندارد. بدن، برعکس، به همان جایگاهی بدل می‌شود که در آن گفتار شکل می‌گیرد، شکننده می‌شود و گاه از هم می‌پاشد. بنابراین بدن صرفاً آنچه گفته می‌شود نیست، بلکه جایگاه شکننده‌ای است که از دل آن نوشتار هنوز می‌تواند پدید آید؛ در تنشی دائمی میان عیان‌شدنِ آسیب‌پذیری و حفظِ گفتار. آثار عبداللطیف لَعّبی بدین‌سان به‌مثابه فضایی برای مقاومت جلوه می‌کنند؛ فضایی که در آن نفس، حافظه و ریتم به سوژه امکان می‌دهند حضور خود را در جهان حفظ کند. شعر در این معنا به عرصه‌ای برای تداوم حیات بدل می‌شود و در برابر خشونت، گفتاری مجسم و هوشیار قرار می‌دهد. با این حال، پژوهش‌های اختصاص‌یافته به آثار لَعّبی عمدتاً بر بُعد تعهد سیاسی و ارزش گواهانهٔ متن‌های مرتبط با تجربهٔ زندان تمرکز داشته‌اند. اگرچه این رویکردها بُعد تاریخی و ایدئولوژیک اثر را روشن ساخته‌اند، اما کمتر به بدن به‌مثابه شرط بنیادینِ اِنشا و بیانِ اخلاقی و شعری پرداخته‌اند. Confronté à l’enfermement, à la violence et à la dépossession, le sujet écrivant ne dispose plus d’un corps transparent au langage. Celui-ci devient au contraire le lieu même où la parole se négocie, se fragilise ou se défait parfois. Le corps n’est donc pas seulement ce qui est dit : il devient le lieu d’où l’écriture peut encore surgir, entre vulnérabilité et maintien de la parole. Les écrits d’Abdellatif Laâbi apparaissent ainsi comme un espace de résistance, au sein duquel le souffle, la mémoire et le rythme permettent au sujet de maintenir sa présence au monde. La poésie devient alors un espace de persistance du vivant, opposant à la violence une parole incarnée et vigilante. Cependant, les études consacrées à l’œuvre laâbienne ont largement privilégié l’angle de l’engagement politique et la valeur testimoniale des textes liés à l’épreuve de l’enfermement. Si ces approches ont mis en lumière la portée historique et idéologique de l'œuvre, elles ont plus rarement interrogé le corps comme condition même de l’énonciation éthique et poétique.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22125_e4e13062757e25ca175349c88242d1fa.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 23 چرخه‌ی پوچی و پالایش عاطفی: پارادوکس ساگانی در سلام بر غم Cycle de l’absurde et purification émotionnelle : le paradoxe saganien dans Bonjour Tristesse 91 112 22127 10.22034/rllfut.2026.68134.1507 FR Tayebeh Hosseinian Maître assistante, Département de langues étrangères et de linguistique, Université de Shiraz, Shiraz, Iran, Journal Article 2025 07 14 سلام برغم، نوشته فرانسوازساگان، حکایت دختری ست سرخوش و رها که با ترفندهای ریاکارانه اش، شخص دیگری را به خودکشی سوق می‌دهد و این شخصِ دیگربا مرگ خویش، رنج و ندامتی را به وی تحمیل میکند که نتیجه به تصویر کشیدنش، همین داستان و روایت ادبی ست. قهرمان داستان درنهایت، اندوه را به عنوان عنصری الهامبخش وجزئی ناگزیراززندگی میپذیرد. او به عواطف ضدونقیض نگاهی مثبت دارد؛ چرا که این عواطف، دروجه خلاق خود، موجب تصفیه روح او شده، حس زیستن وشادی حاصل ازآن را در وی افزون میکند. قهرمان داستان با پناه بردن به این احساسات، ازچرخه پوچی که احاطه اش کرده، رهایی می یابد. به عبارتی، او پشیمانی واندوه را می ستاید، ازآن جهت که آسایش کاذب خیال را دورمیکنند و او را درمسیرناهموارهنربه پیش می رانند. مقاله ما نشان می‌دهد که این داستان چطور با آثار فلسفی اگزیستانسیالستی در ارتباط است، ساختارش چگونه مانند یک دور بسته تکرارشونده است و چگونه یک ایده فلسفی (شک) در آن به یک حس عاطفی (غم) تبدیل شده است. Bonjour tristesse, écrit par Françoise Sagan, est l'histoire d'une jeune fille libre et décontractée qui, par des comportement hypocrites, conduit une autre personne au suicide, et cette dernière, en son absence, continue de lui infliger de la douleur et des regrets, ce qui donne naissance au roman. La protagoniste finit par accepter la tristesse comme une partie inspirante et inévitable de la vie. Elle a un regard positif à ces émotions paradoxales; parce que, sous leur forme créative, ces émotions purifient son âme, donnent le sens à la vie en augmentant la joie qui en découle. En se réfugiant dans ces sentiments, le personnage se libère du cycle du vide dans lequel il est piégé. En d’autres termes, le regret et la tristesse sont louables car ils éliminent le faux confort imaginaire et la propulsent sur le dur chemin de l’art. Notre approche consiste à lier la philosophie à la littérature pour montrer la structure cyclique du récit, la dialectique entre la tristesse et l'existence, et la projection du doute méthodique de Descartes à l'expérience émotionnelle du deuil.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22127_8c4164df63f53311884d0ba4791cfaa7.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 تحلیلی بر فراروی از زنانگی در رمان شب های تهران : آسیه موجودی میان کهن الگو و خیال Etude de la transgression de la féminité dans Les Nuits de Téhéran ; Assieh, une créature entre archétypes et imaginaire 113 134 22136 10.22034/rllfut.2026.72245.1541 FR Mehrnoosh KEYFAROKHI Professeure assistante, Département des langues étrangères et de la linguistique, Faculté des Lettres et Sciences humaines, Université de Shiraz, Shiraz, Iran. Mahnaz Rezaei Maître de conférences, Département de langue et littérature anglaises Faculté des lettres, Université de Zanjan, Zanjan, Iran. Journal Article 2026 05 04 در این مقاله به بررسی شخصیت زن "آسیه" در رمان "شب‌های تهران" اثر نویسنده ایرانی غزاله علیزاده از منظر روان‌شناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ می پردازیم. پس از ارائه مفاهیم اساسی روان شناسی یونگ همچون اسطوره، ناخودآگاه جمعی و کهن‌الگوهای مادر، آنیما، سایه و پرسونا، تحلیل حاضر براعمال کردن و تطبیق دادن این چارچوب نظری بر ویژگی‌های گوناگونِ شخصیت قهرمان زن داستان می‌ پردازد. هدف از انجام ای پژوهش، یافتن پاسخی برای پرسش‌های زیر است: آیا آسیه با الگوی یونگیِ چهره‌های اسطوره‌ای مطابقت دارد؟ آیا او دارای ویژگی‌هایی است که با چندین کهن‌الگوی مهم هم‌پوشانی دارند؟ آیا می‌توان گفت که او بازتاب‌دهنده ساختارهای عمیق ناخودآگاه جمعی ایرانی و انسانی است؟ این مقاله می‌کوشد نشان دهد که اگرچه این شخصیت یک اسطوره سنتی نیست، اما به دلیل بُعد نمادین و الگووار خود، همچون یک چهره اسطوره‌ای مدرن عمل می‌کند. افزون بر این، ویژگی‌های او از تصاویر کهن‌الگویی جهان‌شمول الهام می‌گیرند و بدین ترتیب، مناسبت او برای یک خوانش یونگی تأیید می‌شود. این پژوهش در نظر دارد به درک بهتر چگونگی شکل‌گیری شخصیت زن در ادبیات معاصر ایران کمک کند و در عین حال، اعتبار مفاهیم یونگی را برای تحلیل ادبی مورد پرسش قرار دهد. Cet article se propose d’étudier le personnage féminin du roman Les Nuits de Téhéran de l’écrivaine iranienne Ghazaleh Alizadeh à travers le prisme de la psychologie analytique de Carl Gustav Jung. Après avoir exposé les concepts jungiens de mythe, d’inconscient collectif et des archétypes de la Mère, de l’Anima, de l’Ombre et de la Persona, l’analyse applique cette grille théorique aux différents traits du personnage principal féminin « Assieh ». L’objectif est de répondre à des questions principales telles que : Assieh correspond-elle au schéma jungien des figures mythiques ? Assieh a-elle des traits qui recoupent plusieurs archétypes majeurs ? Peut-on dire qu’elle renvoie aux structures profondes de l’imaginaire collectif iranien et humain ? L’article vise à montrer que, s’il ne s’agit pas d’un mythe traditionnel, le personnage fonctionne comme une figure mythique moderne par sa dimension exemplaire et symbolique. Par ailleurs, ses traits puisent dans des images archétypales universelles, confirmant ainsi sa pertinence pour une lecture jungienne. Cette étude entend contribuer à une meilleure compréhension de la construction du personnage féminin dans la littérature iranienne contemporaine, tout en interrogeant la validité des concepts jungiens pour l’analyse littéraire.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22136_f738a58acd239c572124473e0b895aa4.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 زبان شناختی زیست محیطی در کتاب‌های آموزش زبان فرانسه در ایران: تحلیل انتقادی و مفهوم‌ سازی آموزشی Écolinguistique dans les manuels de FLE en Iran : analyse critique et conceptualisation didactique 135 154 22135 10.22034/rllfut.2026.72025.1540 FR Tahereh Mohammadpour Chercheuse postdoctorale en didactique du français , Université Tarbiat Modares ; enseignante au Département de langue française , Faculté de littérature persane et des langues étrangères , Université Allameh Tabataba'i , Téhéran , Iran. Mahmoudreza Gashmardi Professor Department of French Language Education, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran Fatemeh JanAhmadi Professeur , Département d'histoire , Université Tarbiat Modares , Téhéran , Iran. Journal Article 2026 04 19 با توجه به چالش‌های زیست‌محیطی جهان معاصر، زبان‌شناختی زیست‌محیطی به‌عنوان رویکردی میان‌رشته‌ای برای بررسی نقش زبان در شکل‌گیری گفتمان‌ها و بازنمایی‌های زیست‌محیطی، به‌ویژه در حوزه آموزش زبان‌های خارجی، اهمیت فزاینده‌ای یافته است. هدف این پژوهش بررسی میزان و شیوه‌های بازنمایی زبان‌شناختی زیست‌محیطی در سه کتاب پرکاربرد آموزش زبان فرانسه در ایران و ارزیابی توان آن‌ها در تقویت مفهوم‌پردازی شناختی و بافت‌مند فرهنگی گفتمان‌های زیست‌محیطی است. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی با استفاده از یک الگوی تحلیل چندمعیاره است که با پرسش‌نامه و گفت‌وگو با مدرسان ایرانی زبان فرانسه تکمیل شده است. نتایج نشان می‌دهد که با وجود توجه بیشتر نسخه‌های جدید یکی از این کتاب‌ها، مفاهیم زبان‌شناسی زیست‌محیطی در مجموع حضوری محدود و عمدتاً سطحی در این منابع آموزشی دارند. اهمیت این پژوهش در ارائه الگویی جایگزین برای مفهوم‌پردازی آموزشی نهفته است که با تکیه بر ادبیات فارسی، به تقویت درک و درونی‌سازی بیان‌های زیست‌محیطی در زبان فرانسه نزد زبان‌آموزان ایرانی کمک می‌کند. این اثر تحت حمایت مادی بنیاد علم ایران (INSF) برگرفته شده از طرح شماره 4044751 انجام شده است. Face aux enjeux environnementaux contemporains, l’écolinguistique s’impose comme un cadre pertinent pour analyser le rôle du langage dans la construction des représentations écologiques, notamment dans l’enseignement du français langue étrangère (FLE). Cette étude vise à examiner dans quelle mesure et selon quelles modalités l’écolinguistique est intégrée dans trois manuels de FLE largement utilisés en Iran (Tendances, Édito et Alter Ego+), en s’interrogeant sur leur capacité à favoriser une conceptualisation cognitive et culturellement contextualisée des discours environnementaux. La méthodologie repose sur une analyse de contenu fondée sur une grille multicritères, complétée par un questionnaire et des entretiens menés auprès d’enseignants iraniens de français afin de valider l’analyse didactique. Les résultats mettent en évidence une présence globalement limitée et souvent superficielle des thématiques écolinguistiques, malgré une attention plus marquée dans les éditions récentes d’Édito. L’intérêt de cette recherche réside dans la proposition d’une conceptualisation didactique alternative, fondée sur l’ancrage dans la littérature persane, visant à renforcer l’appropriation des expressions écolinguistiques en français par les apprenants iraniens.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22135_b037f365d333046d187bf39a25c33bf5.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 بررسی تصویر شناسانه ی فیلم و رمان مردی به نام اوه با رویکرد ابژکسیون از کریستوا Une étude imagologique du film et du roman Un homme appelé Ove à travers la théorie de l’abjection de Kristeva 155 172 22130 10.22034/rllfut.2026.70215.1522 FR Fatemeh Zahra Mohseni Doctorante en littérature française, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran. Bahman Namvarmotlagh Maître de conférences, Faculté des lettres et sciences humaines, Université Shahid Beheshti, Téhéran, Iran Journal Article 2025 11 13 مطالعهٔ تصویرشناسانهٔ آثار ادبی و سینمایی چارچوبی مناسب برای تحلیل بازنمایی «دیگری» در بستر میان‌فرهنگی فراهم می‌کند. این پژوهش به بررسی نقش «دیگری ایرانی» در رمان و فیلم مردی به نام اوه اثر فردریک بکمن می‌پردازد و این نقش را در ارتباط با فرایند «والا‌انگاری» یا «تصعید» شخصیت اصلی تحلیل می‌کند. در این رویکرد، از مطالعات تصویرشناسی و نظریهٔ کلیشه‌ها برای واکاوی تصویر بینافرهنگی بهره گرفته شده و مفهوم پسا‌ساختارگرایانهٔ «ابژکسیون» (آلوده‌انگاری) ژولیا کریستوا برای تحلیل پویایی روانی شخصیت اوه به کار رفته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که در این اثر، نوعی حرکت دوگانهٔ آلوده‌انگاری و والا‌انگاری همراه با صورت‌های بازتابی آن‌ها، یعنی «خودآلوده‌انگاری» و «خودوالا‌انگاری» دیده می‌شود. اوه در مواجهه با سلسله‌ای از فقدان‌ها ــ از جمله مرگ همسر، از‌دست‌دادن شغل، والدین و فرزند نازاده ــ از سازوکارهای دفاعی گوناگونی چون انزوا، انکار و چسبندگی به گذشته استفاده می‌کند. با‌این‌حال، مواجههٔ او با خانواده‌ای ایرانیِ مهاجر، نقش محرکی در آغاز فرایند دگرگونی روانی او ایفا می‌کند. تماس با این فرهنگ بیگانه به آشتی دوبارهٔ او با جهان و بازسازی هویت فردی‌اش می‌انجامد. از این‌رو، مردی به نام اوه کارکرد درمانی «دیگری» میان‌فرهنگی را نشان می‌دهد؛ زیرا حضور دیگری ایرانی امکان تصعید رنج و دست‌یابی به تعالی درونی را فراهم می‌سازد و تفاوت فرهنگی را به عامل زایش و بازآفرینی وجودی تبدیل می‌کند. L’étude imagologique des œuvres littéraires et cinématographiques offre un cadre pertinent pour analyser la représentation de l’Autre dans un contexte interculturel. Cette recherche examine le rôle de l’Autre iranien dans le roman et le film Un homme appelé Ove de Fredrik Backman, en lien avec le processus de sublimation du protagoniste. L’approche mobilise les études imagologiques et la théorie des stéréotypes pour explorer l’image interculturelle, tout en s’appuyant sur la conception poststructuraliste de l’abjection élaborée par Julia Kristeva afin d’analyser la dynamique psychique du personnage d’Ove. Les résultats mettent en évidence un double mouvement d’abjection et de sublimation, accompagné de leurs formes réflexives — l’auto-abjection et l’auto-sublimation. Confronté à de multiples pertes (épouse, emploi, parents, enfant à naître), Ove recourt à divers mécanismes de défense tels que l’isolement, le déni et l’attachement au passé. Cependant, sa rencontre avec une famille iranienne immigrée agit comme un catalyseur de transformation psychique. L’exposition à cette altérité culturelle déclenche un processus de réconciliation avec le monde et de reconstruction identitaire. Ainsi, Un homme appelé Ove illustre la fonction thérapeutique de la rencontre interculturelle. À travers la présence de l’Autre iranien, le récit met en lumière la possibilité pour le sujet blessé de sublimer la perte et d’accéder à une élévation intérieure, transformant la différence en vecteur de renaissance.

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 پاریس به‌مثابه کنشگر روایی در دورا برودر پاتریک مودیانو: کارتوگرافی روایی و زیبایی‌شناسی غیاب Paris comme instance narrative dans Dora Bruder de Patrick Modiano: cartographie narrative et esthétique de l’absence 173 188 22134 10.22034/rllfut.2026.71500.1537 FR Hadisehalsadat Mousavi Professeur assistant, Département de Langue et Littérature françaises, Faculté des Lettres et des Sciences humaines, Université Shahid Chamran d’Ahvaz, Ahvaz, Iran. Masoud Nazri-Doust Professeur assitant, , Département de langue et littérature françaises Faculté des lettres et des sciences humaines, Université Shahid Chamran d'Ahvaz, Ahvaz, Iran. Nahid Shojaei Étudiante en master de langue et littérature françaises Faculté des lettres et des sciences humaines, Université Shahid Chamran d'Ahvaz, Ahvaz, Iran. Journal Article 2026 02 09 این مقاله به بررسی نقش شهر پاریس در رمان دورا برودر نوشتۀ پاتریک مودیانو می‌پردازد و نشان می‌دهد که شهر در این اثر صرفاً یک پس‌زمینه مکانی نیست، بلکه به‌مثابه کنشگری روایی و عنصری ساختاردهنده در روایت عمل می‌کند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رویکرد روایت‌شناسی و نشانه‌شناسی شهری، نشان می‌دهد که چگونه حرکت راوی در پاریس، ذکر دقیق خیابان‌ها و آدرس‌ها و نوعی کارتوگرافی روایی، به بازسازی روایت و پیوند دادن گذشته با زمان حال کمک می‌کند. تحلیل متن آشکار می‌سازد که پاریس در این رمان کارکردی دوگانه دارد: از یک‌سو راهنمای جست‌وجوی راوی برای یافتن ردّی از دورا است و از سوی دیگر، با سکوت، خلأ و فضاهای تهی خود نوعی زیبایی‌شناسی غیاب را شکل می‌دهد. همچنین مفاهیمی مانند دلبستگی مکانی (توپوفیلی)، سکوت شهری و «بتن فراموشی» بیانگر آن‌اند که پاریس در روایت مودیانو به شخصیتی مستقل تبدیل می‌شود که هم‌زمان خاطره و فراموشی را در خود جای می‌دهد. در نهایت، این پژوهش نتیجه می‌گیرد که پاریس در دورا برودر نه فقط محل وقوع رخدادها، بلکه سازوکاری برای تولید معنا و بازنمایی فقدان است و نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری روایت دارد. Cet article propose une analyse approfondie du rôle de Paris dans le roman Dora Bruder de Patrick Modiano. Loin d'être un simple décor passif, la ville y est envisagée comme une véritable instance narrative qui oriente le récit et structure la mémoire. En croisant la narratologie de Gérard Genette avec la sémiotique urbaine, l'étude démontre comment la topographie parisienne — ses rues, ses adresses et ses vides — devient le moteur d'une quête identitaire fragmentée. L’analyse explore d’abord la « cartographie narrative » où le déplacement physique du narrateur déclenche la réactivation du passé et des analepses temporelles. Elle examine ensuite la personnification de la ville à travers une esthétique du silence et de l'absence, montrant comment les lieux agissent comme des témoins actifs des traumatismes de l'Occupation. Enfin, l'article étudie le concept de ville-palimpseste, soulignant comment l’identité de la disparue se reconstruit à travers les strates mémorielles de l’espace urbain. En conclusion, cette recherche montre que dans l’esthétique modianesque, la ville conserve les traces fragiles que l’histoire officielle tend à effacer. Paris devient ainsi le réceptacle d’une mémoire collective vibrante, transformant l’errance du narrateur en un acte de résistance contre l’oubli et l’amnésie architecturale moderne.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22134_be1f1e30064f461d4a8b1cd187e948ed.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 مطالعه‌ی مقایسه‌ای سبک‌شناسی اوژن یونسکو در ورای دواثر شاه می‌میرد و آوازه‌خوان طاس Étude stylistique et comparative à travers deux pièces La Cantatrice Chauve et Le Roi Se Meurt d’Eugène Ionesco 189 204 22132 10.22034/rllfut.2026.71300.1534 FR Nazanin Siamaki Doctorat en langue et littérature françaises, Université Azad islmique, Branche de Science et de Recherches, Téhéran, Iran. Journal Article 2026 01 27 چکیده - این مطالعه، تحلیلی عمیق و تطبیقی از آثار نمادین اوژن یونسکو در حوزه تئاتر پوچی ارائه می‌دهد: اوازه خوان طاس (۱۹۵۰) و شاه میمرد (۱۹۶۲). هدف اصلی نشان دادن فرآیندهای سبکی مختلف است: پیرامتن، فرآیندهای سازماندهی متنی، فرآیندهای دستوری، فرآیندهای واژگانی و فرآیندهای بیانی. این مطالعه زبان، ساختار دراماتیک و نمادگرایی شخصیت‌ها را بررسی می‌کند و تفاوت‌ها و شباهت‌های بین این دو اثر را برجسته می‌سازد. این تحلیل نشان می‌دهد که چگونه یونسکو از سبک برای انتقال در مورد وضعیت انسان، پوچی قراردادهای اجتماعی و رویارویی با مرگ استفاده می‌کند. هر دو نمایشنامه به مضامین اصلی مانند پوچی وجود و دشواری ارتباط می‌پردازند. در « اوازه خوان طاس»، پوچی از طریق دیالوگ‌های عمداً بی‌معنی برجسته می‌شود و نشان می‌دهد که چگونه شخصیت‌ها در ایجاد ارتباطات معنادار شکست می‌خورند. در مقابل، « شاه میمرد » پوچی را از دریچه‌ی مرگ و قدرت بررسی می‌کند. در پایان، « اوازه خوان طاس» و « شاه میمرد » کاوشی جذاب در مضامین پوچی، ارتباطات و وضعیت انسانی ارائه می‌دهند. یونسکو از طریق سبک‌های متفاوت اما مکمل، موفق می‌شود جوهره‌ی دغدغه‌ی انسان با پوچی را به تصویر بکشد. Cette étude propose une analyse stylistique approfondie et comparée des œuvres emblématiques du théâtre de l’absurde d’Eugène Ionesco: La Cantatrice chauve (1950) et Le Roi se meurt (1962). L’objectif principal est de montrer les différents procédés stylistiques: le paratexte, les procédés d’organisation textuelle, les procédés grammaticaux, les procédés lexicaux et les procédés énonciatifs. L’étude examine le langage, la structure dramatique et la symbolique des personnages en mettant en évidence les différences et similitudes entre les deux œuvres. Cette analyse démontre comment Ionesco utilise le style pour transmettre sur la condition humaine, la vacuité des conventions sociales et la confrontation avec la mort. Les deux pièces abordent des thèmes centraux tels que l'absurdité de l'existence et la difficulté de la communication. Dans La Cantatrice chauve, l'absurde est mis en avant par le biais de dialogues, illustrant comment les personnages échouent à établir des connexions significatives. En revanche, Le Roi se meurt traite de l'absurde à travers le prisme de la mortalité et du pouvoir. En conclusion, La Cantatrice chauve et Le Roi se meurt offrent une exploration fascinante des thèmes de l'absurde, de la communication et de la condition humaine. À travers des styles différents mais complémentaires, Ionesco parvient à capturer l'essence même des préoccupations humaines face à l'absurde.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22132_1166a2bbf9647ca4aaa82a634ae66d63.pdf

Université de Tabriz Recherches en Langue et Littérature Françaises 2251-7987 20 37 2026 08 28 آرشیوهای خیالی گفتمان اجتماعی: اوئلبک از منظر نقد جامعه‌شناختی Archives imaginaires du discours social: Houellebecq à l’épreuve de la sociocritique 205 224 22129 10.22034/rllfut.2026.70163.1521 FR Shima Tahmassebi Doctorante en langue français, Université Azad Islamique, Mashhad, Branche de Mashhad, Iran, 0009-0001-6602-2654 Journal Article 2025 11 10 این مقاله به بررسی وجوه نقد اجتماعی در چهار رمان شاخص میشل اوئلبک، ذرات بنیادین (1998)، پلتفرم (2001)، امکان یک جزیره (2005) و تسلیم (2015) می‌پردازد. این آثار نه تنها نقاط عطف مهمی در مسیر فکری و ادبی اوئلبک هستند، بلکه هر یک به‌طور متمرکز، بخش‌هایی از گفتمان اجتماعی معاصر را در خود بازنمایی می‌کنند؛ از کالایی‌شدن بدن و منطق‌های جهانی‌شدن گرفته تا دگرگونی‌های انسان‌شناختی و بازتعریف‌های دینی و هویتی. هدف مقاله آن است که نشان دهد چگونه این رمان‌ها عناصر ناهمگون و گاه متعارض گفتمان اجتماعی را در بافت روایی خود سامان می‌دهند و از دل آن‌ها «سوسیگرام» ویژه‌ای شکل می‌گیرد که مختص جهان داستانی اوئلبک است. فرض پژوهش این است که رمان‌های اوئلبک صرفاً پژواک ایده‌های مسلط زمانه نیستند، بلکه آن‌ها را در چارچوبی داستانی بازپیکربندی می‌کنند؛ چارچوبی که تنش‌های تمدنی، سازوکارهای اقتصاد و تشخیص‌های انسان‌شناختی در آن درهم تنیده‌اند. چارچوب نظری مقاله از رویکرد سوسیوکریتیک کلود دوشه، به‌ویژه مفاهیم گفتمان اجتماعی، و سوسیگرام، بهره می‌گیرد و با خوانشی دقیق از متن همراه است که بر سطوح واژگانی و روایی تمرکز دارد. با توجه به حساسیت برخی مضامین، از جمله مسئله اسلام و روایت‌های زوال، مقاله رویکردی محتاطانه اتخاذ می‌کند و میان صدای راوی و گفتارهای بازنمایی‌شده تمایز قائل می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد اوئلبک همزمان برخی الگوهای لیبرالی ، سناریوهای تمدنی و پسامدرن را بازآفرینی می‌کند و تنش‌های میان تخیل‌های دینی و سیاسی را برجسته می‌سازد. در نهایت، این رمان‌ها تصویری پیچیده و چندلایه از بازآرایی گفتمان‌های اجتماعی در ذهنیت معاصر غرب ارائه می‌دهند. Cet article présente une analyse sociocritique de quatre romans de Michel Houellebecq: Les Particules élémentaires (1998), Plateforme (2001), La Possibilité d’une île (2005) et Soumission (2015). Le corpus a été choisi en raison de sa place structurante dans l’évolution de l’œuvre et de la manière dont chacun de ces romans condense des discours sociaux liés, d’une façon ou d’une autre, à la marchandisation du corps, à la mondialisation, aux mutations anthropologiques ou aux reconfigurations religieuses et identitaires. Il s’agit de comprendre comment ces textes réorganisent, dans leur matérialité narrative, des idéologèmes hétérogènes issus du discours social contemporain et selon quels mécanismes ils élaborent un nouveau sociogramme propre à Houellebecq. L’hypothèse est que ces romans ne reflètent pas les idées dominantes, mais les reconfigurent plutôt selon une logique fictionnelle où les tensions civilisationnelles s’entrecroisent avec les schémas économiques, les imaginaires postcoloniaux et les diagnostics anthropologiques. L’approche adoptée mobilisera les outils de la sociocritique duchétienne – discours, idéologèmes sociaux et sociogramme – ainsi qu’une lecture textuelle attentive aux éléments lexicaux, figuratifs et énonciatifs. Certains points sont sensibles, et une grande prudence épistémologique s’impose: l’islam, le déclinisme et la postcolonialité exigent une distinction rigoureuse entre la voix narrative, les discours rapportés et les stratégies de l’ironie. Les résultats montrent que, dans ces œuvres, Houellebecq réactive certains motifs libéraux, remanie les scénarios civilisationnels et posthumanistes, et met en jeu les tensions entre imaginaires religieux et politiques à travers une polyphonie marquée. L’ensemble révèle des reconfigurations multiples et conflictuelles des discours sociaux au cœur de l’imaginaire occidental contemporain.

https://france.tabrizu.ac.ir/article_22129_bbad4eb1f1c066951744f722b095168a.pdf